Osmanlıca belgeler nasıl okunur, transkribe edilir ve dijital arşive aktarılır?

Osmanlıca belgeler; okunur, günümüz alfabesine transkribe edilir, günümüz Türkçesine sadeleştirilir, özetlenip indekslenir, restore edilir ve dijital ortama aktarılarak dijital arşive dönüştürülür. Bu zincirin sonunda belgenin aslı korunur, içeriği ise araştırmacıların ve kurumun erişimine açılır.

Hangi Osmanlıca yazı türleri okunabilir?

Matbu, rik’a, nesih, divani, sülüs, talik ve siyakat başta olmak üzere pek çok yazı türü uzman ekiplerce okunur. Belge türü olarak kitap, defter, dergi, ferman ve berat gibi tarihi dokümanlar işlenir. Yazı türü, okuma süresini ve gereken uzmanlığı belirler; bu nedenle projeye başlamadan önce örnek belgeler incelenir.

Tarihi belgelerin işlenme sırası nedir?

1. Okunması: Belge, yazı türüne uygun uzmanlarca okunur.
2. Transkripsiyon: Metin günümüz alfabesine çevrilir.
3. Sadeleştirme: Metin günümüz Türkçesine uygun hâle getirilir.
4. Özet ve indeks: Her belge için özet çıkarılır, aranabilir indeks hazırlanır.
5. Restorasyon: Son sistem restorasyon işlemleri uygulanır.
6. Dijital aktarım: Belgeler dijital ortama aktarılır ve dijital arşiv oluşturulur.

Transkripsiyon ile sadeleştirme arasındaki fark nedir?

Transkripsiyon, belgenin harflerinin günümüz alfabesine aktarılmasıdır; metin hâlâ dönemin dilindedir. Sadeleştirme ise aynı metnin günümüz Türkçesiyle anlaşılır hâle getirilmesidir. Bir kurum yalnızca transkripsiyon ya da her ikisini birlikte isteyebilir; özet ve indeks bu iki adımın üzerine eklenerek arşivi aranabilir kılar.

Tarihi belgeler taranırken nelere dikkat edilir?

Kırılgan, ciltli ve tarihi belgeler fiziksel temas azaltılarak taranmalıdır. ScanSnap SV600 ve özel üretim kitap beşiğiyle yapılan temassız tarama, açık kitabın sayfa eğriliğini otomatik düzeltir ve belgeye zarar vermez. Yöntemi kitap ve kırılgan belge tarama yazımızda anlattık; cihaz bilgisi için hassas belge ve kitap tarayıcı sayfasına bakabilirsiniz.

Kurumsal tarihi arşiv için ilk adım ne olmalı?

İlk adım envanterdir: hangi belgelerin bulunduğu, hangi yazıyla yazıldığı ve fiziksel durumu belirlenir. Ardından öncelik sırası, restorasyon ihtiyacı ve dijital arşive aktarım planı hazırlanır. Hizmetin tamamı için tarihi belgeleri arşivleme sayfasını inceleyebilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Hangi belgeler Osmanlıca arşiv kapsamındadır?

Kitap, defter, dergi, ferman, berat ve benzeri tarihi dokümanlar kapsamdadır.

Belgelerin aslı restorasyondan sonra ne olur?

Asıl belgeler restore edilerek korunur; dijital kopya araştırma ve günlük kullanım için hazırlanır. Böylece belge yıpratılmadan erişime açılır.

Arşiviniz için nereden başlamalı?

Hangi adımla başlayacağınızdan emin değilseniz ilk görüşmede fizibilite ve envanterle başlıyoruz. Dijital arşiv değerlendirmesi ve ön görüşme ücretsizdir; iletişim sayfasındaki formu doldurabilir ya da +90 (212) 588 51 44 numarasını arayabilirsiniz.